Standardy ochrony małoletnich

BEZPIECZEŃSTWO I OCHRONA MAŁOLETNICH PRZED PRZEMOCĄ
w Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1606).
  2. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483).
  3. Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526).
  4. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury „Niebieskiej Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” (Dz.U. 2023 poz. 1870).
  5. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz.U. 2005 nr 180 poz. 1493 ze zm.).
  6. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2809).
  7. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (t.j. Dz.U. 2024 poz. 17).
  8. Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz.U. 2024 poz. 560).
  9. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO).

Słownik terminów

  1. DANE OSOBOWE – informacje dotyczące podopiecznego Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis umożliwiające jego identyfikację.
  2. WŁAŚCICIEL – przełożony, czyli osoba kierująca gabinetem i zatrudnioną tam grupą ludzi.
  3. DZIECI O SPECJALNYCH POTRZEBACH EDUKACYJNYCH – dzieci, które potrzebują rozpoznania i zaspokajania potrzeb rozwojowych i edukacyjnych wynikających z następujących czynników: szczególnych uzdolnień, niepełnosprawności, niedostosowania społecznego, choroby przewlekłej, specyficznych trudności w uczeniu się, zaburzeń komunikacji językowej, niepowodzeń edukacyjnych, sytuacji kryzysowych lub traumatycznych, zaniedbań środowiskowych, które są związaną z sytuacją bytową dziecka, oraz trudności adaptacyjnych, które wynikają z różnic kulturowych lub ze zmiany środowiska edukacyjnego
  4. INSTYTUCJA – każda firma/ organizacja/ instytucja itp. współpracująca Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis.
  5. MAŁOLETNI/ DZIECKO – wychowanek, który uczęszcza na zajęcia/terapię do Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis.
  6. NAUCZYCIEL/ WYCHOWAWCA/TERAPEUTA – członek personelu, którego zadaniem jest prowadzenie zajęć o charakterze dydaktycznym, opiekuńczym i terapeutycznym na podstawie stosunku pracy.
  7. OPIEKUN DZIECKA – osoba uprawniona do reprezentacji dziecka, w szczególności jego rodzic lub opiekun prawny, albo inna osoba uprawniona do reprezentacji na podstawie przepisów szczególnych lub orzeczenia sądu (w tym: rodzina zastępcza).
  8. PERSONEL – wszystkie osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy B2B, a także osoby podejmujące obowiązki na zasadach wolontariatu, trenerzy, animatorzy, praktykanci, stażyści.
  9. PRACOWNIK – osoba pełnoletnia, zatrudniona na umowę o pracę, umowę zlecenie lub świadcząca usługi na zasadzie B2B.
  10. KRZYWDZENIE – należy przez to rozumieć każde zamierzone lub niezamierzone działanie albo zaniechanie ze strony opiekuna dziecka, pracownika lub osoby trzeciej, które ujemnie wpływa na rozwój fizyczny lub psychiczny dziecka
  11. ZGODA RODZICA/ PRAWNEGO OPIEKUNA DZIECKA – zgoda rodziców/prawnych opiekunów dziecka. Jednak w przypadku braku porozumienia między rodzicami/ opiekunami otrzymują informacje o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinno – opiekuńczy

Preambula

Każde dziecko jest podmiotem niezbywalnych praw, w tym prawa do ochrony godności. Każde dziecko należy traktować z szacunkiem oraz należytą uwagą i troską o jego dobro. Nadrzędnym celem Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis jest zapewnienie dzieciom harmonijnych warunków rozwoju, wolnych od wszelkich form przemocy, krzywdzenia i zaniedbania. Wszelkie działania podejmowane przez pracowników, stażystów, praktykantów, wolontariuszy są podporządkowane dobru i bezpieczeństwu dzieci. Świadomi niezbywalnych i powszechnych praw dziecka, w tym szczególnie prawa do wolności od jakiejkolwiek przemocy fizycznej i psychicznej zapisanego w Konwencji o prawach dziecka ustanawiamy Politykę ochrony dzieci przed krzywdzeniem.
Bieżący dokument służyć ma zapewnieniu jak najlepszej ochrony przed krzywdzeniem, rozumianym przez nas jako zaniedbanie dziecka, stosowanie wobec niego przemocy fizycznej bądź psychicznej oraz wykorzystanie. Postanowienia Polityki obowiązują wszystkich pracowników Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis, stażystów, wolontariuszy i praktykantów którzy realizując swoje zadania i cele mają na względzie najwyższe dobro i bezpieczeństwo dziecka.

Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem gabinetu

§ 1 Zasady ogólne

Standardy ochrony małoletnich są narzędziem służącym eliminowaniu ryzyka popełniania nadużyć wobec małoletnich, a jego przestrzeganie pozwala zminimalizować ryzyko wystąpienia nadużyć w relacjach z dziećmi.

§ 2 Zasady komunikacji

Zasady komunikacji z małoletnimi:
1. Udziela się odpowiedzi adekwatnych do wieku dziecka i danej sytuacji.
2. Nie dopuszcza się zawstydzać, upokarzać, lekceważyć i obrażać dzieci.
3. Nie dopuszcza się stosowania w komunikacji z dzieckiem treści niestosownych, uważanych powszechnie za niestosowne.

§ 3 Zachowania niedozwolone wobec małoletnich

  1. Nie jest dopuszczalne ujawnianie danych wrażliwych dotyczących małoletniego, wyszczególnionych w art. 9 ust. 1 RODO (dane o stanie zdrowia, pochodzeniu, poglądach).
  2. W sytuacjach wymagających wykonania przez personel placówki czynności pielęgnacyjnych i higienicznych wobec małoletniego unikać należy innego niż niezbędny kontaktu fizycznego z małoletnim, w szczególności w przypadku udzielania pomocy małoletniemu w ubieraniu i rozbieraniu, korzystaniu z toalety
  3. Nie jest dozwolone utrwalanie wizerunku dziecka dla celów prywatnych poprzez filmowanie, nagrywanie głosu, fotografowanie. Zakaz ten obejmuje także umożliwienia utrwalenia wizerunków małoletnich osobom trzecim. Wyjątkiem jest utrwalanie wizerunku na potrzeby placówki, na podstawie zgody udzielonej przez rodziców/prawnych opiekunów.
  4. Nie jest dozwolone proponowanie małoletniemu alkoholu, wyrobów tytoniowych ani innych nielegalnych substancji oraz też stosować ich przy małoletnim
  5. Nie jest dozwolone nawiązanie z małoletnim jakiejkolwiek formy bliskości damsko – męskiej (romantycznej) lub seksualnej. Niedozwolone są dwuznaczne żarty, komentarze o charakterze seksualnym lub pornograficznym. Zabronione jest udostępnianie małoletnim treści o charakterze erotycznym i pornograficznym.

§ 4 Komunikacja z rodzicem/ opiekunem prawnym

1. Dopuszczalną formą komunikacji z rodzicami lub opiekunami są kanały służbowe: mail, telefon, gablota informacyjna.

Procedura podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego

§ 1 Ważne sygnały

Pracownicy placówki zwracają szczególną uwagę na występowanie w zachowaniu małoletniego sygnałów świadczących o krzywdzeniu, w szczególności o możliwości popełnienia przestępstwa wskazanego w słowniku pod hasłem „Krzywdzenie”. Uwagę pracownika powinny zwrócić przykładowo następujące zachowania:

  1. Dziecko ma widoczne obrażenia ciała (siniaki, poparzenia, ugryzienia, złamania kości itp.), których pochodzenie trudno jest wyjaśnić
  2. Podawane przez dziecko wyjaśnienia dotyczące obrażeń wydają się niewiarygodne, niemożliwe, niespójne itp. Dziecko często je zmienia
  3. Dziecko nadmiernie zakrywa ciało, niestosownie do sytuacji i pogody
  4. Dziecko wzdryga się, kiedy podchodzi do niego osoba dorosła
  5. Dziecko boi się rodzica lub opiekuna
  6. Dziecko boi się wyjścia z gabinetu
  7. Dziecko jest bierne, wycofane, uległe, przestraszone
  8. Dziecko cierpi na powtarzające się dolegliwości somatyczne: bóle brzucha, głowy, mdłości itp.
  9. Dziecko moczy się bez powodu lub w konkretnych sytuacjach, czy też na widok określonych osób
  10. Nastąpiła nagła i wyraźna zmiana zachowania dziecka widoczna podczas zabaw lub pojawiają się niepokojące wytwory pracy twórczej dziecka.

§ 2 Procedury postępowania

W przypadku uzyskania informacji o krzywdzeniu małoletniego lub podejrzenia krzywdzenia małoletniego, pracownik powinien:

  1. Skonfrontować swoje obawy z rodzicem/opiekunem prawnym.
  2. Poinformować o zdarzeniu, lub swoich podejrzeniach co do krzywdzenia małoletniego, właściciela gabinetu.
  3. Sporządzić notatkę służbową opisującą zdarzenie, w szczególności przyczynę wystąpienia podejrzenia o krzywdzeniu małoletniego.
  4. Powiadamiając właściciela o podejrzeniu krzywdzenia małoletniego przez pracownika.
  5. Przedstawia okoliczności krzywdzenia, które udało mu się ustalić, lub których wystąpienie podejrzewa.
  6. Informuje o zachowaniach i wypowiedziach dziecka wskazujących na doświadczenie krzywdzenia. W przypadku, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia wobec małoletniego jednego z czynów określanym w słowniku mianem „krzywdzenia”.
  7. Właściciel placówki składa zawiadomienie do odpowiednich organów, realizując obowiązek wynikający z art. 304 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1375 ze zm.).
  8. Sytuacja dziecka jest monitorowana.

W przypadku gdy pracownik Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis zauważy, że jakiekolwiek dziecko jest krzywdzone przez innego pracownika osoba ta zobowiązana jest:

  1. Niezwłocznie powiadomić o tym właściciela gabinetu.
  2. Sporządzić notatkę zawierającą dokładny opis zaistniałej sytuacji.
  3. Właściciel wzywa na rozmowę pracownika w sprawie, której została sporządzona notatka.
  4. Właściciel sporządza notatkę służbową zawierającą przebieg rozmowy, listę osób w niej uczestniczących a także wnioski i postanowienia.
  5. W przypadku potwierdzenia podejrzenia, że fakt krzywdzenia miał miejsce, właściciel Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis w trybie natychmiastowym rozwiązuje umowę z pracownikiem/współpracownikiem.

§ 3 Plan wsparcia małoletniego

W sytuacji ujawnienia krzywdzenia małoletniego właściciel samodzielnie lub we współpracy z innym pracownikiem wybranym przez siebie, opracowuje plan wsparcia małoletniego. Wsparcie obejmuje przede wszystkim współpracę z instytucjami pomocowymi oraz objęcie małoletniego szczególna opieką wynikającą z potrzeb w sytuacji kryzysowej na terenie gabinetu. Wsparcia w postaci rozmowy/ propozycji skorzystania z instytucji pomocowych w sytuacji kryzysowej udziela się również w razie potrzeby rodzicowi/opiekunowi prawnemu.

Zasady przeglądu i aktualizacji standardów ochrony małoletnich oraz sposoby dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego

Standardy ochrony małoletnich obowiązujące Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis podlegają przeglądowi przynajmniej raz na dwa lata, w terminie ustalonym przez właściciela placówki, każdorazowo w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego oraz w razie nowelizacji następujących aktów prawnych:

  1. Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1304 ze zm.).
  2. Ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm.).
  3. Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1138 ze zm.), w części określonej w Rozdziale XXV „Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności”.

Przegląd standardów ochrony małoletnich, obowiązujących w gabinecie , polega na ustaleniu wypełniania przez standardy wymogów przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności art. 22c ustawy o której mowa w ust. 1 pkt 1. Przeglądu standardów ochrony małoletnich, obowiązujących w placówce, dokonuje właściciel gabinetu. W przypadku, gdy przegląd, o którym mowa w ust. 3, wykaże niespełnianie przez standardy ochrony małoletnich wymagań określonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, lub też standardy z innych przyczyn okazały się nieaktualne, lub nieodpowiadające potrzebom ochrony małoletnich, dokonywana jest aktualizacja standardów. Aktualizacji standardów ochrony małoletnich, obowiązujących w gabinecie, dokonuje właściciel gabinetu. W przypadku, gdy przegląd, o którym mowa w ust. 3, wykaże niespełnianie przez standardy ochrony małoletnich wymagań określonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, lub też standardy z innych przyczyn okazały się nieaktualne, lub nieodpowiadające potrzebom ochrony małoletnich, dokonywana jest aktualizacja standardów. Aktualizacji standardów ochrony małoletnich, obowiązujących w gabinecie, dokonuje właściciel gabinetu.

Zasady określające zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu placówki do stosowania standardów ochrony małoletnich, zasady przygotowania personelu do ich stosowania oraz sposoby dokumentowania tej czynności

  1. Przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem małoletnich lub z opieką nad nimi właściciel uzyskuje informacje, czy dane tej osoby są zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze oraz informacje z Krajowego Rejestru Karnego i rejestrów karalności państw trzecich w zakresie określonych przestępstw (lub odpowiadających im czynów zabronionych w przepisach prawa obcego) lub w przypadkach prawem wskazanych oświadczenia o niekaralności.
  2. Osobą odpowiedzialną za przygotowanie personelu placówki do stosowania standardów ochrony małoletnich jest właściciel Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis. Właściciel zapoznaje pracowników ze standardami ochrony małoletnich oraz odbiera od każdego zatrudnionego pracownika lub pracownika który świadczy swoje usługi w Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis oświadczenie o zapoznaniu się ze standardami ochrony małoletnich, obowiązującymi w gabinecie. Wzór oświadczenia pracownika został określony w załączniku nr 1 do niniejszej procedury.

Zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym standardów ochrony małoletnich do zaznajomienia się z nimi i ich stosowania

  1. Dokumentacja składająca się na standardy ochrony małoletnich jest dostępna na stronie internetowej gabinetu lub w wersji papierowej w poczekalni Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis.
  2. Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis udostępnia w wymienionych w § 1 formach standardy, co sprawia, że dokument jest ogólnie dostępny dla rodzica/opiekuna prawnego. Na życzenie rodzica standardy ochrony małoletnich zostają wydane w formie papierowej.

Postanowienia końcowe

  1. Dokument ten został opracowany przez właściciela gabinetu Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis na podstawie aktów prawnych.
  2. Standardy Ochrony Małoletnich zostały wprowadzone w Centrum Zmiana gabinety psychologiczno – terapeutyczne Marta Żelanis dnia 15.08.2024r.

Załącznik nr 1

OŚWIADCZENIE O ZNAJOMOŚCI I PRZESTRZEGANIU ZASAD ZAWARTYCH W STANDARDACH OCHRONY MAŁOLETNICH
…………………………………………………………….
miejscowość, data
Ja, ………………………………………………………………………………………………….. nr PESEL ………………………………………………..
Oświadczam, że zapoznałem/łam się ze Standardami Ochrony Małoletnich stosowanymi w Centrum Zmiana gabinety psychologiczno-terapeutyczne Marta Żelanis w Gdańsku i zobowiązuję się do ich przestrzegania.
…………………………………………… czytelny podpis

Pobierz Pełną Treść Standardów i Wzory Oświadczeń (PDF)

Twoje Bezpieczeństwo – Wersja dla Dzieci i Młodzieży

  1. Jesteś tutaj ważny i bezpieczny 🛡️Nikt w naszym gabinecie nie ma prawa Cię krzyczeć, wyśmiewać ani obrażać. Wszyscy dorośli są tu po to, żeby Ci pomóc.
  2. Twoje ciało należy tylko do Ciebie ✋Nikt nie ma prawa Cię dotykać w sposób, którego nie chcesz. Jeśli jakiekolwiek zachowanie dorosłego sprawia, że czujesz się nieswojo – masz prawo głośno powiedzieć „NIE”.
  3. Masz prawo do tajemnicy (z wyjątkami) 🤐To, o czym rozmawiasz z psychologiem, jest poufne. Ale jeśli Twoje zdrowie lub życie będzie zagrożone, musimy o tym powiedzieć komuś, kto Cię ochroni.
  4. Zawsze możesz poprosić o pomoc 🆘 Jeśli w domu, w szkole lub w internecie dzieje się coś złego, powiedz nam o tym. Nie będziemy Cię oceniać. Wysłuchamy Cię i poszukamy rozwiązania.